انواع ماستیک پلی یورتان

انواع ماستیک پلی یورتان: معرفی  مقایسه فنی و پروژه های موفق داخلی و بین المللی.

مناسب: مهندسین، ناظرین، سازندگان، مهندسین مشاور ومجری ها.

 

-فهرست مطالب:(انواع ماستیک پلی یورتان)

1.مقدمه.
2.معرفی و تعریف.
3.تقسیم بندی بر اساس ساختار شیمیایی.
4.تقسیم بندی بر اساس کاربرد.
5.شرح کامل ویژگی‌ها و کاربردهای انواع ماستیک.
6.ویژگی‌های فنی کلیدی انواع ماستیک پلی یورتان.
7.کاربردهای تخصصی انواع ماستیک در پروژه‌ها.
8.روش اجرای استاندارد.
9.جدول مقایسه انواع ماستیک پلی یورتان.
10.پروژه‌های موفق اجرا شده داخلی و بین المللی.
11.جمع‌بندی.

 

الف)مقدمه

ماستیک پلی یورتان به عنوان یکی از مهم‌ترین و پرکاربردترین مواد درزگیر در صنعت ساختمان و عمران شناخته می‌شوند.

این مواد الاستیک که بر پایه رزین پلی یورتان فرموله می‌شوند، نقش حیاتی در آب‌بندی، پرکردن درزهای انبساطی و محافظت از سازه‌ها در برابر نفوذ آب، رطوبت و عوامل مخرب محیطی ایفا می‌کنند.

با توجه به تنوع بالای این محصولات، شناخت دقیق این محصول و انتخاب صحیح آن‌ها بر اساس شرایط پروژه، امری ضروری برای مهندسان، پیمانکاران و مجریان ساختمانی است.

این مقاله به بررسی جامع انواع ماستیک پلی یورتان، ویژگی‌های فنی، کاربردها و پروژه‌های واقعی اجرا شده با این محصولات می‌پردازد.

 

ب)معرفی و تعریف انواع ماستیک پلی یورتان

ماستیک پلی یورتان یک درزگیر انعطاف‌پذیر با پایه رزین پلی یورتان است که پس از اجرا، در تماس با رطوبت هوا یا از طریق واکنش شیمیایی داخلی، عمل‌آوری شده و به یک ماده الاستیک، چسبنده و بسیار بادوام تبدیل می‌شود.

این محصول از چسبندگی عالی به انواع سطوح مختلف برخوردار است و پس از خشک شدن، حالتی لاستیکی و انعطاف‌پذیر پیدا می‌کند.

 

پ)انواع ماستیک پلی یورتان بر اساس ساختار شیمیایی

این محصول را می‌توان بر اساس ساختار شیمیایی و نحوه عمل‌آوری به دو دسته اصلی تقسیم‌بندی کرد:

 

1.ماستیک پلی یورتان تک‌جزئی (One-Component)

این نوع از ماستیک به صورت آماده مصرف عرضه می‌شود و پس از تماس با رطوبت موجود در هوا، فرآیند پخت آن آغاز می‌شود.

ماستیک تک‌جزئی برای درزهای عمودی و افقی مناسب است و در درزهای عمودی شره نمی‌کند. این محصول دارای خاصیت تیکسوتروپ است و با گان دستی یا پنوماتیک به راحتی قابل اجراست.

2.ماستیک پلی یورتان دو جزئی (Two-Component)

در این نوع، دو جزء رزین و هاردنر قبل از اجرا با نسبت مشخص مخلوط می‌شوند و واکنش شیمیایی داخلی باعث پخت ماستیک می‌گردد.

ماستیک دو جزئی معمولاً برای کاربردهایی که نیاز به استحکام مکانیکی بالاتر و زمان پخت کنترل‌شده‌تر دارند، استفاده می‌شود.

 

ت)مقایسه انواع ماستیک پلی یورتان

ویژگی	ماستیک تک‌جزئی	ماستیک دو جزئی
نحوه پخت	رطوبت هوا	واکنش شیمیایی داخلی
زمان پخت سطحی	۳۰ تا ۶۰ دقیقه	۲ تا ۴ ساعت
درصد ازدیاد طول	۴۰۰ تا ۸۰۰ درصد	۳۰۰ تا ۵۰۰ درصد
مقاومت مکانیکی	متوسط تا بالا	بالا
سهولت اجرا	بسیار آسان	نیاز به مخلوط‌کن
کاربرد اصلی	درزهای عمومی، نما، پنجره	درزهای صنعتی، مخازن، سازه‌های سنگین
قابلیت رنگ‌شدن	دارد	دارد
مقاومت UV	متوسط (بسته به گرید)	بالا

ث)انواع ماستیک پلی یورتان بر اساس کاربرد

از منظر کاربرد، ماستیک پلی یورتان در گریدهای مختلفی تولید می‌شوند که هر کدام برای شرایط خاصی طراحی شده‌اند:

1)ماستیک پلی یورتان درزگیر بتن برای درزهای انبساطی و انقباضی و ترک‌های بتنی.

2)در نمای ساختمان برای درزگیری  درزژئوئن و اتصالات و پنجره‌های آلومینیومی استفاده می شود.

3)برای مخازن آب آشامیدنی جهت آببندی و ایزولاسیون محل اتصالات استفاده می شود.

 

ج)ویژگی‌های فنی کلیدی انواع ماستیک پلی یورتان

این محصول دارای ویژگی‌های فنی منحصربه‌فردی هستند که آن‌ها را از سایر درزگیرها متمایز می‌کند:

1-چسبندگی فوق‌العاده بالا به انواع سطوح از جمله بتن، فلز، سنگ، کاشی، شیشه و نماهای کامپوزیت از مهم‌ترین مزایای این محصول است.

2-مقاومت بالا در برابر عوامل خورنده محیطی و جوی، حفظ قابلیت انعطاف در دامنه وسیع دمایی (معمولاً از منفی ۴۰ تا مثبت ۹۰ درجه سانتی‌گراد برای مدل‌های استاندارد).

3-عدم جمع‌شدگی و انقباض از دیگر ویژگی‌های کلیدی این محصول محسوب می‌شود.

4-قابلیت رنگ‌شدن پس از خشک شدن یکی از مزایای مهم ماستیک پلی یورتان در مقایسه با سیلیکون است.

5-در حالی که رنگ روی سیلیکون خشک نمی‌شود و دوام ندارد، ماستیک را می‌توان پس از پخت با رنگ‌های پایه آب رنگ‌آمیزی کرد.

6-درصد ازدیاد طول ماستیک پلی یورتان معمولاً بین ۴۰۰ تا ۸۰۰ درصد متغیر است.

 

چ)کاربردهای تخصصی انواع ماستیک پلی یورتان در پروژه‌ها

1-آب‌بندی درزهای انبساطی و انقطاع بتن، پرکردن درزهای قطعات پیش‌ساخته، درزبندی کف‌ها و پیاده‌روها.

2-آب‌بندی مخازن آب و تصفیه‌خانه‌ها از جمله کاربردهای اصلی این محصول هستند.

3-در نمای ساختمان، برای درزگیری بین پنجره‌ها و دیوارهای بتنی، سطوح سنگی و کفسازی‌ها استفاده می‌شود.

4-در پروژه‌های صنعتی، انواع ماستیک پلی یورتان برای آب‌بندی درزهای مخازن صنعتی، لوله‌ها و سازه‌های در معرض مواد شیمیایی به کار می‌روند.

5-مقاومت شیمیایی عالی این محصول در برابر شوینده‌ها، نمک‌ها، کلر و آب استخر، آن را به گزینه‌ای ایده‌آل برای استخرها و فضاهای مرطوب تبدیل کرده است.

6-در صنایع خودروسازی، کشتی‌سازی و هوافضا برای آب‌بندی و چسبندگی قطعات مورد استفاده قرار می‌گیرند.

 

ح)روش اجرای استاندارد انواع ماستیک پلی یورتان

اجرای صحیح این محصول تأثیر بسزایی در عملکرد و دوام آن دارد:

1-آماده‌سازی سطح اولین و مهم‌ترین مرحله است.

2-سطح مورد نظر باید خشک، تمیز و عاری از گردوغبار، چربی، روغن و هرگونه آلودگی باشد.

3-در صورت وجود درزهای عمیق، استفاده از فوم بک‌آپ (Backer Rod) برای محدود کردن عمق و جلوگیری از چسبندگی سه‌جانبه ضروری است.

4-برای سطوح بتنی قدیمی یا سطوح فلزی، استفاده از پرایمر مناسب توصیه می‌شود.

5-پرایمر باید ۳ تا ۶ ساعت قبل از اجرای ماستیک اعمال شود تا کاملاً خشک شود.

6-ماستیک با گان دستی یا پنوماتیک در درز تزریق می‌شود و سپس با کاردک یا انگشت صاف می‌گردد.

7-زمان خشک شدن سطحی انواع ماستیک پلی یورتان معمولاً بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه است.

8-زمان گیرایی نهایی 48 ساعت می باشد.

9-دمای مناسب برای اجرا بین ۵ تا ۳۵ درجه سانتی‌گراد است و رطوبت نسبی بالا می‌تواند سرعت پخت را افزایش دهد.

 

خ)پروژه‌های موفق اجرا شده با انواع ماستیک پلی یورتان

در سال‌های اخیر، با رشد پروژه‌های عمرانی در ایران و سایر نقاط جهان، تقاضا برای استفاده از این محصول افزایش یافته است. به اختصار به آن ها اشاره می کنیم:

 

1.پروژه های داخلی

الف)مخزن آب پاک تصفیه‌خانه بن-بروجن

مخزن ۱۵ هزار مترمکعبی با اعتبار ۱۵۰۰ میلیارد ریال، آب‌بندی مخازن آب از کاربردهای اصلی ماستیک پلی‌یورتان است.

ب)مخزن زال‌ساز تصفیه‌خانه آب مراغه

مخزن ۵۰۰۰ مترمکعبی با پیشرفت ۴۵٪،آب‌بندی مخازن آب شرب.

 

پ)حوضچه تماس کلر تصفیه‌خانه فاضلاب شهرضا

آب‌بندی سازه‌های بتنی در تماس با آب.

 

ت)مخزن ۵۰۰۰ مترمکعبی آب شرب ایلام

ذخیره‌سازی آب شرب.

 

2.پروژه های بین‌المللی

پروژه‌های موفق  بسیاری در سراسر جهان با استفاده از ماستیک های پلی یورتان انجام گرفته است، در زیر به قسمتی ازآن ها اشاره می کنیم:

الف)پروژه مسکونی Bouvardia در جده عربستان سعودی

نمونه‌ای شاخص از کاربرد این ماستیک است. این پروژه شامل حدود ۱۵۰ ساختمان ۸ طبقه در زمینی به مساحت بیش از ۵۰۰ هزار مترمربع بود.

برای آب‌بندی درزهای بین پانل‌های پیش‌ساخته بتنی، از ماستیک پلی یورتان تک‌جزئی استفاده شد که بدون نیاز به پرایمر به بتن پیش‌ساخته می‌چسبد و عملکرد خود را تحت شرایط UV و جوی حفظ می‌کند.

 

ب)پروژه استادیوم Silesian در Chorzów لهستان

از ماستیک جهت پرکردن درزهای و اتصالات استفاده شد.

 

پ)استادیوم Laniteio در Limassol قبرس

در این پروژه از ماستیک مشکی و خاکستری پلی یورتان برای درزگیری و آب‌بندی بتن استفاده شد.

 

ت)موزه باستان‌شناسی Ioannina در یونان.

ث)نمایشگاه خودروهای برقی در تیرانا آلبانی.

 

-جمع‌بندی:

این متریال به دلیل خواص فنی برجسته از جمله چسبندگی عالی، انعطاف‌پذیری بالا، مقاومت در برابر عوامل محیطی و قابلیت رنگ‌شدن، به یکی از پرکاربردترین درزگیرها در صنعت ساختمان تبدیل شده‌اند.

شناخت دقیق این چسب و انتخاب گرید مناسب بر اساس شرایط پروژه، دمای محیط، نوع سطح و نوع درز، تأثیر مستقیمی بر دوام و عملکرد آب‌بندی دارد.

از ماستیک تک‌جزئی برای پروژه‌های عمومی و درزهای معمولی استفاده می شود واز ماستیک دو جزئی برای کاربردهای با استحکام بالا، می توان استفاده نمود.

با رعایت اصول صحیح اجرا از جمله آماده‌سازی سطح، استفاده از پرایمر در موارد لازم و رعایت نسبت عرض به عمق درز، می‌توان از عملکرد بهینه این محصول برای سال‌های متمادی بهره برد.